Φως & παιδική ηλικία

Αυτός ο πίνακας ξεκίνησε μια ιδιαίτερα δύσκολη εβδομάδα, όταν, νιώθοντας εξαντλημένη, έκανα έναν περίπατο δίπλα στη θάλασσα. Ήταν αρχή άνοιξης — ο αέρας κρύος, και όλες οι καλοκαιρινές ανέσεις είχαν μαζευτεί, περιμένοντας τη σεζόν τους να επιστρέψει.

Έπεσα πάνω σε ένα παλιό, εγκαταλελειμμένο ξενοδοχείο με ραγισμένους τοίχους και άδειες πισίνες. Εκεί βρήκα ένα εξωτερικό ντους που είχε αντέξει αμέτρητες καταιγίδες και βροχές, κι όμως κάποτε είχε δει ηλιόλουστες μέρες και χαρούμενους ανθρώπους να ξεπλένουν το αλάτι της θάλασσας. Τα πλακάκια ήταν βαθιά ραγισμένα και το ντους σκουριασμένο, αλλά κάτω από τη φθορά μπορούσα ακόμη να δω μια ήρεμη απόχρωση θαλασσί-αφρού. Έπρεπε να κοιτάξω προσεκτικά, αλλά ήταν εκεί.

Σε αυτό το έργο ήθελα να συλλάβω όλα αυτά μαζί: τα σημάδια του χρόνου, το υπόλοιπο του ήλιου και τον τρόπο που το νερό πλένει μακριά και τις δυσκολίες και το αλάτι της θάλασσας, όλα μέσα σε αυτή την εύθραυστη, ανθεκτική απόχρωση του πράσινου.

Στην τέχνη μου αναφέρομαι συχνά σε παιδικές μνήμες και αντιλήψεις. Το «Κάστρο στην άμμο» ήταν το πρώτο έργο όπου άρχισα να εξερευνώ αυτό το θέμα. Ήταν σημαντικό να συλλάβω πολύ χαμηλή γωνία θέασης — σαν να είσαι ξανά μικρός, μόλις έχεις τελειώσει το κάστρο με τους γονείς σου.

Έχεις διαλέξει προσεκτικά μικρά κλαδάκια και άλλους θησαυρούς στην παραλία για να φτιάξεις μια γέφυρα. Για ένα παιδί, είναι ένα ισχυρό φρούριο που προστατεύει τους μικρούς του κατοίκους. Σε αυτή τη στιγμή, ο κόσμος είναι τεράστιος και ασφαλής.

Αν όμως κοιτάξεις προσεκτικά, βλέπεις ότι η θάλασσα έρχεται — έχει ήδη αρχίσει να ξεπλένει το πίσω μέρος του κάστρου. Αυτό το έργο είναι πρόσκληση να απολαύσεις αυτές τις στιγμές ηρεμίας και ευτυχίας, ακόμη κι αν είναι φευγαλέες και σύντομες.

Αυτός ο πίνακας επρόκειτο να είναι μια «γρήγορη νίκη»: ένα θαλασσογραφικό — απλό, χαλαρωτικό, δουλειά μιας μέρας. Σκόπευα να τον κρεμάσω στο υπνοδωμάτιό μου και να απολαμβάνω την ήρεμη θέα κάθε πρωί. Ξεκίνησε ακριβώς έτσι· ολοκλήρωσα μια ήσυχη σκηνή και καθάριζα ήδη τα πινέλα μου όταν ρώτησα τον σύζυγό μου: «Τι λες;»

Το κοίταξε και είπε: «Είναι υπέροχο, αλλά περίμενα μια χελώνα. Θα προσθέσεις μία;» Σε εκείνη τη στιγμή άλλαξε όλα. Συνειδητοποίησα ότι είχε δίκιο — έπρεπε να είναι εκεί. Ξαφνικά άρχισε να λάμπει ένα πολύ βαθύτερο νόημα. Δεν ήταν πια απλώς θαλασσογραφία· ήταν η ιστορία ενός μικρού πλάσματος που ξεκινά το ταξίδι του, με έναν τεράστιο κυματισμό έτοιμο να το αγκαλιάσει σε μια όμορφη, χαοτική αρχή της ζωής.

Κι έτσι η «γρήγορη νίκη» έγινε μαραθώνιος. Ξαναέβαψα τη θάλασσα επτά φορές. Επτά. Ένιωθα ξανά και ξανά ότι δεν «κάθεται». Μετακίνησα τη χελώνα τρεις φορές, ψάχνοντας την τέλεια γωνία και τη σωστή στιγμή. Τελικά, ξεφυλλίζοντας δεκάδες βίντεο από τους περιπάτους μας στη θάλασσα, το βρήκα: το ακριβές δευτερόλεπτο πριν χτυπήσει το κύμα την ακτή, σχηματίζοντας έναν τοίχο νερού έτοιμο να πέσει.

Από εκείνη τη στιγμή όλα έδεσαν. Καλώς ήρθες στη ζωή, μικρή γενναία ψυχή!

Θα ήθελα πολύ να μοιραστώ μια περίπλοκη, ποιητική ιστορία πίσω από αυτό το έργο, γιατί είναι ένας από τους αγαπημένους μου πίνακες. Η αλήθεια όμως είναι πιο απλή: μια μέρα ξύπνησα με μια καίγουσα επιθυμία να ζωγραφίσω έναν τεράστιο δεινόσαυρο. Δεν μπορούσα να το εξηγήσω, αλλά τον έβλεπα ξεκάθαρα εκεί, μέσα στο παιδικό δωμάτιο. Άρχισα να ζωγραφίζω, χωρίς να ξέρω πού θα με οδηγούσε η διαδικασία — ήθελα απλώς να υπάρχει.

Καθώς προχωρούσε το έργο, απομακρύνθηκα και συνειδητοποίησα ότι η σύνθεση χρειαζόταν μια ένταση, ένα σημείο εστίασης. Η ιδέα ήρθε φυσικά: η μικρή μου κόρη. Είναι μια αληθινή τολμηρή, με χρυσές μπούκλες. Δεν ήθελα όμως δράμα ή φόβο σε αυτή την ιστορία. Πάντα αγαπούσα την ηρεμία του να βλέπεις παιδιά να κοιμούνται — ειδικά αυτή τη μικρή τολμηρή — κι έτσι αποφάσισα να την τοποθετήσω πάνω στην πλάτη του δεινόσαυρου.

Για να ολοκληρώσω την ατμόσφαιρα, πρόσθεσα το μαλακό φως ενός δρόμου που ξεπροβάλλει πίσω από την κουρτίνα. Είναι μια υπενθύμιση ότι ακόμη κι ο «τέρας κάτω από το κρεβάτι» μπορεί να γίνει ο καλύτερός σου φίλος, αν είσαι αρκετά γενναίος να το αγκαλιάσεις.

Σε αυτόν τον πίνακα το κέντρο μου ήταν η εξερεύνηση των πλούσιων υφών του βρύου και του ξύλου — σε αντίθεση με ένα μαλακό, φωτεινό φόντο — για να δημιουργήσω αίσθηση ζεστασιάς, ευτυχίας και ανάκαμψης. Τα μανιτάρια αντιπροσωπεύουν την οικογένειά μου και τα μυρμήγκια είναι νύξη στις γάτες μου. Αυτά τα προσωπικά σύμβολα με βοηθούν να χτίσω βαθύ συναισθηματικό δεσμό με το έργο και να δώσω περισσότερη καρδιά στην έκφρασή μου.

Με αυτό το έργο συνεχίζω την εξερεύνηση αντιφάσεων και προσδοκιών. Αφετηρία ήταν μια από τις πιο αγαπημένες μου παιδικές μνήμες: καθισμένη στη στέγη του σπιτιού της γιαγιάς μου, ψηλά πάνω από όλα, με την καλύτερή μου φίλη, κοιτάζοντας τον κόσμο. Από εκείνο το ύψος ο κόσμος φαινόταν μικρός, κι όμως είχα ένα συντριπτικό αίσθημα ότι κάτι μεγάλο πλησιάζει.

Σε αυτό το έργο μετέτρεψα αυτό το συναίσθημα στην εικόνα μιας τεράστιας νεφώσεως από πάνω. Όταν στέκεσαι μπροστά της, νιώθεις μικρός, κι όμως η παρουσία της λέει ότι όλη η ομορφιά και η δύναμη του κόσμου ανήκουν σε όλους — και σε σένα επίσης.

Είναι μια υπενθύμιση ότι μπορείς να αντλήσεις τόση έμπνευση και δύναμη από αυτό το μέγεθος. Αυτό που κάποτε έμοιαζε με εκφοβιστικό «κάτι μεγάλο» στον ορίζοντα είναι στην πραγματικότητα ένα ατελείωτο αποθεματικό ενέργειας.

Σε έναν βραδινό περίπατο, κατάφερα καθαρά τυχαία να «πιάσω» μια όμορφη στιγμή — τις τελευταίες ακτίνες του ήλιου που αγγίζουν τα λουλούδια κατά μήκος ενός στενού δρόμου. Ήθελα να παίξω με τα χρώματα, γιατί η τέχνη είναι παιχνίδι, συμφωνείτε; Μετά από μερικά σκίτσα, κατέληξα σε αυτή την ελαφρώς σουρεαλιστική, ζωντανή παλέτα.

Η απόδοση μιας τόσο ισχυρής πηγής φωτός ήταν χαρά. Για να «λάμπει» πραγματικά το φως, δεν αρκεί το κίτρινο και το λευκό — κανείς δεν λέει ότι ένας άδειος καμβάς «λάμπει». Πρέπει να περιβάλλεις το φως με δροσερούς, σκοτεινούς τόνους και να θυμάσαι τις μικρές λάμψεις στις σκιές. Το φως χτίζεται με την αντίθεση και αυτές τις μικρές, σκόπιμες πινελιές.